thiên hướng dùng, nghiện ma túy tổng hợp tại Việt Nam ngày một gia tăng: năm 2001 có khoảng 1,5% người dùng ma túy ở Việt Nam sử dụng ATS, năm 2016 con số này đã lên đến ngót nghét 10%.
Ma túy tổng hợp: Hơn cả nghiện...
Ở mức độ sử dụng thấp, ma túy tổng hợp (ma túy đá) đem lại cảm giác tự tin, hưng phấn và dồi dào năng lượng. Người dùng sẽ có nhu cầu tình dục cao hơn, do đó, họ dễ có các hành vi tình dục nguy cơ cao. Ở mức độ dùng thẳng băng và liều lượng cao, người dùng sẽ gặp phải vấn đề như lo lắng, khích động, tim đập nhanh, nghiến răng và một số rối loạn tâm lý khác.
Sốc ma túy đá gây ra nhồi máu cơ tim, co giật và đột quỵ. Ma túy tổng hợp gây nhiễu loạn các chức năng của não bộ, bởi thế dẫn đến những tác hại lâu dài đối với sức khỏe tâm khảm bao gồm lo lắng, trầm cảm, suy giảm trí tưởng và khả năng đưa ra quyết định một cách tỉnh ngủ. Tình trạng dùng ATS kéo dài có thể dẫn tới tăng độ dung nạp và phụ thuộc.
Theo GS.TS. Nicole Lee, Giám đốc trọng tâm 360Edge chuyên điều trị nghiện rượu và ma túy tại Úc, những người dùng ma túy đá có thể nghiện, tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng dẫn đến nghiện không nhiều, khoảng 10 - 15% người dùng có thể nghiện. Có 70%, chỉ sử dụng vài lần trong 1 năm và họ không bị lệ thuộc vào ma túy đá.
“Một số dấu hiệu về mặt thể chất ở người nghiện ma túy đá có thể dễ nhận ra, dấu hiệu này can dự đến hội chứng cai, độ dung nạp, ngày càng phải dùng nhiều hơn. Một điều nữa là một người dùng thường xuyên, ít ra 1 tuần 1 lần hoặc nhiều hơn càng tăng nguy cơ nhiều hơn lệ thuộc vào chất đó”, TS. Nicole Lee cảnh báo.
...Cảnh báo tạp chất trong ma túy
BS. Huỳnh Thanh Hiển, BV thần kinh TP. HCM, phân tích, tình hình sử dụng ma túy đá ở Việt Nam đang đặc biệt tăng cao, số người nghiện heroin giảm dần. Hơn 200.000 người được thống kê là nghiện ma túy, 70% nghiện ma túy đá theo Cục Phòng, chống tệ bạc từng lớp có hồ sơ. Hiện nay, 63 tỉnh thành đều có người dùng ma túy đá. Ngày xưa 1 viên thuốc lắc có giá khoảng 1 chỉ vàng, nhưng giờ 1 viên thuốc lắc khoảng 120.000 đồng và khi giá càng rẻ, ma túy đá càng dễ tiếp cận.
Hơn thế nữa, ma túy đang bị đổi thay khá nhiều về thành phần, có khả năng bị pha thêm tạp chất và chất phụ gia để thuốc được ưa thích hơn. BS. Hiển san sớt: “Tôi từng nhận được một cuộc điện thoại của một người bạn không cùng ngành, báo rằng họ có nhận được 2 ca và họ muốn tôi nhận lại, một ca chết não, một ca tôi điều trị. Bệnh nhân khai “Tụi con có 6 đứa uống 3 chai rượu nho, xài thuốc lắc, sau đó dùng ketamin”. Tôi hỏi “Vậy sao chỉ có hai người lại phải vào viện?”. “Vì con ăn thuốc lắc của cái thằng đã chết”. bởi thế, chúng ta phải lưu ý về vấn đề tạp chất.Mới đây, tôi đọc được trên một tạp chí y học tên tuổi hàng đầu của thế giới và cảm thấy tháng hoàng khi người ta trộn cả thuốc diệt chuột vào cỏ Mỹ và đã có mấy chục trường hợp chết tại Massachusett (Mỹ)”.
BS.Hiển cho rằng “nghiện là bệnh lý của não bộ, không phải là một nhợt tầng lớp, và nghiện phải được coi là một bệnh”.Tuy việc dùng ma túy đá dẫn đến nghiện chậm hơn heroin nhưng sẽ gây loạn thần, làm biến đổi tính cách cho người dùng ma túy một cách lâu dài.Nếu như heroin có phương pháp điều trị, gồm biện pháp thay thế như methadone, buprenophine; đến giờ này ma túy đá chưa có thuốc thay thế.
Sức khỏe Tâm thần: phòng ngừa và điều trị ma túy tổng hợp
Khoa học hiện đang gặp nhiều khó khăn trong vấn đề liên tưởng đến ma túy, tuy vậy, ma túy đá khó nghiện hơn nên chúng ta có nhịp can thiệp nhiều hơn trước khi người sử dụng diễn ra tình trạng nghiện. Nếu heroin dùng 3 - 4 lần có thể nghiện, còn ma túy đá, theo thống kê của Bảng phân loại quốc tế bệnh tật ICD 10 - khoảng 12 tháng sẽ nghiện.
phần nhiều căn nguyên dẫn tới hành vi dùng ma túy tổng hợp sớm ở người trẻ thường phát xuất từ sang chấn tâm lý do các trải nghiệm tiêu cực thời thơ dại như: bố mẹ ly hôn, bị bạo hành, bị lạm dụng dục tình, có người nhà sử dụng ma túy, cảnh sống cùng cực... Hơn nữa, người trẻ tuổi sử dụng ma túy tổng hợp có nguy cơ lệ thuộc cao hơn cũng như gặp nhiều vấn đề về sức khỏe thần kinh hơn do ở độ tuổi này não bộ vẫn đang tiếp chuyện phát triển và hoàn thiện các chức năng, đặc biệt đối với nhóm thiếu niên. cho nên, cần tìm hiểu rõ và tương trợ người trẻ giải quyết những “khúc mắc” này đồng thời với các can thiệp, điều trị khác. Những biện pháp can thiệp sớm giúp người dùng ma túy đá không chuyển sang giai đoạn sử dụng thẳng tuột và lệ thuộc, giúp giảm tác hại của việc sử dụng, phòng tránh trường hợp sử dụng quá liều, “ngáo đá” và sốc thuốc. Tuy nhiên, bây chừ do kỳ thị từng lớp và quan điểm thụ động về người dùng ma tuý tổng hợp nên phải mất trung bình từ 5 - 6 năm thậm chí lâu hơn khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng, họ mới tìm đến hỗ trợ và điều trị.
Ma túy tổng hợp gây nhiễu loạn các chức năng của não bộ.Tuy nhiên, những vấn đề này mang tính chất nhất thời, và các chức năng của não bộ dần có thể hồi phục sau khi ngưng dùng ma túy.Đối với những người đã dùng trong một khoảng thời gian dài, quá trình phục hồi có thể mất đến 12 - 18 tháng và thậm chí hơn.
“Chúng ta cần đổi thay quan điểm, phương pháp điều trị và cách cung cấp dịch vụ cho hợp, để có thể đối phó với những tác dụng khác nhau của ma túy đá. Với mỗi đô la đầu tư vào điều trị, cộng đồng có thể tiện tặn được 7 đô la cho các hoài khác mà đúng ra phải dùng để khắc phục hậu quả do việc sử dụng ma túy tổng hợp gây ra”, TS. Nicole Lee nhận định.
Điều trị cho người dùng methamphetamine phức tạp hơn so với điều trị người sử dụng heroin do thời gian cắt cơn, hồi phục dài hơn. Tại Úc, người sử dụng sẽ thực hiện cắt cơn trong 10 - 14 ngày dưới tương trợ của y tế, sau đó hàng loạt các can thiệp về tâm lý và từng lớp được cung cấp cho bệnh nhân bao gồm tư vấn cá nhân, trị liệu theo nhóm và hỗ trợ về nhà ở cũng như đào tạo nghề.
-BS. Huỳnh Thanh Hiển, BV thần kinh TP. HCM, thông báo thêm, mỗi tuần, BV có thể tiếp thụ hơn 10 trường hợp loạn thần do ma túy đá, nhưng chưa đến 10% bệnh nhân quay lại. Bệnh nhân hiểu được tác hại của ma túy đá nên dùng một cách dè dặt hơn, liều thấp hơn, chứ không phải là không dùng.Vấn đề là từng lớp rất “kỳ thị”.
-Nếu mọi người độ lượng, người dùng ma túy đã sẽ dễ dàng thú nhận và tầng tương trợ. Còn nếu cộng đồng không rộng lượng, chúng ta sẽ làm phức tạp hơn. Khi đưa một người dùng ma túy mà chưa chắc rằng họ đã nghiện vào trại cai nghiện trong 2 năm, chúng ta có thể sẽ đóng luôn mệnh của một người, của gia đình, của vợ con họ.
AN QUÝ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét