Thứ Năm, 28 tháng 11, 2019

Nhận diện, ứng phó với tâm lý lo âu khi trẻ đi học

Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?

Tại sao trẻ lo lắng, găng khi phải đi học?

Như chúng ta đã biết, trẻ mỏ có rất nhiều lo lắng và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo âu thường gặp ở trẻ con 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể khởi phát ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng điển hình là không chịu đi học.

Có nhiều duyên do dẫn đến hiện tượng trên:

Các Nhân tố tâm lý xã hội: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong thời đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất tình ái của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). trẻ thơ chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt bác mẹ mình.

Các yếu tố tính cách: Việc trẻ mỏ không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, chăm sóc dị biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo kĩ càng, muốn làm vui lòng, có khuynh hướng tuân. Gia đình có xu hướng gắn bó săn sóc nhau, con nít được chiều chuộng, bác mẹ quá quan hoài.

Việc đổi thay môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các tình huống gây stress với những trẻ này.

Nhân tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy trẻ nít bị lo âu thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.

yếu tố học tập: con nít thường tập nhiễm tính cách của bố mẹ. cha mẹ bị lo lắng ám ảnh sợ, con cái sẽ thích nghi với các cảnh ngộ mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi trường học đường.

nguyên tố từ môi trường: Các nguyên tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, đôi khi trẻ bị bạn nạt hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo áp lực...

Cha mẹ, giáo viên nên gần gũi, động viên trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo âu khi đi học. (ảnh minh họa)

ba má, thầy nên gần gũi, động viên trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo âu khi đi học. (ảnh minh họa)

bộc lộ và giải pháp

Một số trẻ stress lo lắng khi đổi thay môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau bao tử, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng điển hình về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các biểu lộ của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…

Với những trường hợp này, trước hết, chúng ta cần tĩnh tâm tìm hiểu nguyên cớ khiến con lo âu, sợ đến trường. Khi tìm được duyên do chuẩn xác chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục thích hợp.

cha mẹ nên gần gũi, lắng tai và theo dõi những tâm tư và bộc lộ của con cái. Tuyệt đối không tạo áp lực cho trẻ, song song có thể góp ý để đay đả biết tình trạng của con, từ đó thế động viên con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ giáo viên tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ nhanh chóng tìm được niềm vui kết bạn khi đến trường.

Ngoài ra, bác mẹ không nên miêu tả thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. cha mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ không thể chấm dứt ngay nên cần bền chí để viện trợ con khắc phục.

Điều thiết thực nhất là ba má nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân thủ một số luật lệ như ngồi yên, giữ lặng im trong khoảng thời kì nhất thiết, giúp con làm quen dần với các tri thức mới... Khi dạy con, bác mẹ cần lựa chọn theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... bác mẹ có thể dạy trẻ duyệt các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, chiếu lệ trừ số táo, số kẹo đã ăn...

Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu tận tường các nguyên nhân và đã kiên trì thực hiện các cách khắc phục mà trẻ vẫn có thể hiện lo âu, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe tâm thần và tâm lý để nhận sự đánh giá tham mưu và trợ giúp kịp thời.

ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương

0 nhận xét:

Đăng nhận xét