Một học trò có thể là người có hành vi bắt nạt, là nạn nhân của ăn hiếp hoặc cả hai. nạt học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, ý thức và từng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở thành một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trẻ trai và 4 triệu trẻ gái có liên hệ trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học trò là nạn nhân của doạ mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị bắt nạt tại dài, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, xọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học sinh bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có thiên hướng giảm về tỉ lệ bị bắt nạt và có hành vi bắt nạt người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị doạ vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo thưa của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị đe trong 6 tháng qua nghiêng ngả trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, đe tinh thần và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị doạ ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời kì gần đây học trò bị đe như hăm dọa, đánh đập được san sẻ phổ thông trên các trang mạng từng lớp. Hành vi bắt nạt trong độ tuổi đi học liên tưởng đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và xu hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát xúc cảm kém, có nguy cơ tự sát tiềm tàng.
Có mối liên quan giữa học trò bị ăn hiếp với các nhân tố:
- Đặc điểm cá nhân: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học trò
- Gia đình: nghề, học thức, tình trạng hôn nhân của ba má, kinh tế gia đình, học sinh sống chung với ai, mức độ quan tâm của gia đình, mức độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và chừng độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tệ nạn tầng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với xuân đường, học trò sống cô lập và chứng kiến đe tại trường học.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học sinh bị bắt nạt là 37,9%. Những yếu tố can hệ đến bị nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tối. < sáng dạ xã hội tại khu vực sống, có chứng kiến bắt nạt trong dài và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nhân tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần đông học sinh nhận được sự quan tâm từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan tâm, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan tâm. Trong 12 tháng qua, phần đông học trò không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học sinh giải đáp đã bị người thân la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học sinh bị la mắng, đánh đập với chừng độ ngay. Hơn 50% học sinh sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với mức độ thỉnh thoảng là 43,1% và luôn là 8,9%. Một phần nhỏ học trò sống trong khu vực có các lợt tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học sinh lớp 6.học sinh có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học sinh có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, thuộc lòng được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là đe, có thể học sinh đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học trò ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự ghẹo của bạn bè và cho rằng đó là hành vi doạ đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè thuộc gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức bắt nạt. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ thành ra mà những học sinh sống ở nơi trực tính xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị đe hơn. Bên cạnh đó, với những học sinh có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách ứng xử của các em chưa thích hợp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở nên nạn nhân của doạ trong trường học.
Mặc dù mối liên can giữa học sinh bị bắt nạt với các nguyên tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan hoài nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học trò nhận định rằng thầy giáo đối không công bằng có thể nảy sinh sự ghen tị, dẫn đến những xử sự không ăn nhập giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc bị động đến nhận thức của học trò, nên việc lựa chọn hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan yếu.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét